لقب تیم‌های فوتبال؛ معنی لقب ۱۰ باشگاه معروف جهان

لقب تیم‌های فوتبال گاهی به اندازه نام اصلی باشگاه‌ها معروف است. بسیاری از هواداران با شنیدن «شیاطین سرخ»، «توپچی‌ها»، «بانوی پیر» یا «روسونری» بدون دیدن نام تیم می‌دانند صحبت از کدام باشگاه است. اما این لقب‌ها تصادفی انتخاب نشده‌اند؛ بعضی از رنگ پیراهن گرفته شده‌اند، بعضی به محل تأسیس باشگاه برمی‌گردند و تعدادی نیز داستان‌های تاریخی جالبی پشت خود دارند.

در این مقاله سراغ ۱۰ باشگاه معروف فوتبال جهان رفته‌ایم تا علاوه بر معنی لقب آنها، داستان شکل‌گیری هر لقب را هم بررسی کنیم. نکته مهم این است که بعضی باشگاه‌ها بیش از یک لقب دارند و حتی گاهی لقبی که در ایران بسیار مشهور است، لقب اصلی و تاریخی باشگاه محسوب نمی‌شود.

لقب معروف تیم‌های فوتبال جهان چیست؟

هرچند بعضی از این معنی‌ها در نگاه اول ساده به نظر می‌رسند، داستان پشت تعدادی از آنها به بیش از یک قرن قبل برمی‌گردد.

۱. لقب رئال مادرید؛ Los Blancos و کهکشانی‌ها

مشهورترین لقب رئال مادریددر اسپانیا Los Blancos است که به معنی «سفیدها» است. دلیل این نام کاملاً مشخص است؛ پیراهن سفید از نخستین سال‌های فعالیت باشگاه به بخش اصلی هویت رئال مادرید تبدیل شده و خود باشگاه نیز امروزه از عبارت Los Blancos استفاده می‌کند.

لقب دیگری که برای رئال شنیده می‌شود Los Merengues یا «مرنگ‌ها» است. مرنگ نوعی شیرینی سفیدرنگ است و این لقب نیز به لباس کاملاً سفید رئال اشاره دارد.

اما در ایران شاید لقب «کهکشانی‌ها» حتی از Los Blancos هم مشهورتر باشد. واژه اسپانیایی Galácticos به معنی «کهکشانی‌ها» یا ستاره‌های بزرگ است، اما از نظر تاریخی نباید آن را دقیقاً هم‌ردیف Los Blancos دانست.

عنوان کهکشانی‌ها بیشتر با دوران ریاست فلورنتینو پرس در ابتدای قرن بیست‌ویکم گره خورده است؛ زمانی که ستاره‌هایی مانند لوئیس فیگو، زین‌الدین زیدان، رونالدو نازاریو و دیوید بکام در یک تیم جمع شدند. به همین دلیل «کهکشانی‌ها» بیشتر توصیف یک سیاست ستاره‌محور و چند نسل خاص رئال مادرید است، در حالی که Los Blancos لقب عمومی و ماندگار باشگاه محسوب می‌شود.

۲. لقب بارسلونا؛ Blaugrana و Culers یعنی چه؟

یکی از معروف‌ترین لقب‌های فوتبال اسپانیا Blaugrana است؛ لقبی که برای بارسلونا استفاده می‌شود.

Blaugrana از ترکیب دو واژه کاتالانی ساخته شده است:

Blau به معنی آبی و Grana به معنی رنگ زرشکی یا اناری است. بنابراین Blaugrana در فارسی تقریباً همان «آبی‌واناری‌ها» معنی می‌دهد و مستقیماً به رنگ سنتی لباس بارسلونا اشاره دارد.

اما یکی از جالب‌ترین لقب‌های دنیای فوتبال، Culers یا Culés است. این کلمه بیشتر برای هواداران بارسلونا استفاده می‌شود و داستان آن به ورزشگاه قدیمی باشگاه در Carrer Indústria برمی‌گردد.

تماشاگران زیادی روی بالاترین قسمت دیوار ورزشگاه می‌نشستند و عابران بیرون استادیوم فقط پشت بدن آنها را می‌دیدند. واژه کاتالانی مرتبط با «پشت» یا «نشیمنگاه» به مرور باعث شکل‌گیری لقب Culer شد. چیزی که ابتدا لحنی شوخی‌آمیز داشت، بعدها به یکی از شناخته‌شده‌ترین نمادهای هویت هواداران بارسلونا تبدیل شد. خود باشگاه نیز این منشأ تاریخی را تأیید کرده است.

بنابراین اگر بخواهیم دقیق باشیم، Blaugrana بیشتر لقب تیم و Culers بیشتر لقب هواداران بارسلونا است.

۳. لقب منچستر یونایتد؛ چرا به آنها شیاطین سرخ می‌گویند؟

The Red Devils یا شیاطین سرخ یکی از مشهورترین لقب‌های تیم‌های فوتبال در سراسر جهان است و امروز چنان با منچستر یونایتد گره خورده که حتی تصویر شیطان قرمز در لوگوی باشگاه دیده می‌شود.

اما این لقب از ابتدا متعلق به یونایتد نبود.

ریشه داستان به تیم راگبی سالفورد در منطقه منچستر برمی‌گردد. این تیم در دهه ۱۹۳۰ با پیراهن قرمز در فرانسه بازی کرد و لقب Les Diables Rouges یا شیاطین سرخ برای آن مورد استفاده قرار گرفت.

دهه‌ها بعد، نام Red Devils با منچستر یونایتد پیوند خورد و سر مت بازبی نقش مهمی در تثبیت آن داشت. این لقب در دهه ۱۹۶۰ به بخشی از هویت باشگاه تبدیل شد و سرانجام تصویر شیطان نیز وارد نشان منچستر یونایتد شد. لیگ برتر انگلیس نیز این ارتباط تاریخی با تیم راگبی سالفورد و مت بازبی را در توضیح نشان باشگاه ذکر می‌کند.

امروز «شیاطین سرخ» تقریباً در تمام زبان‌ها به عنوان نام مستعار اصلی منچستر یونایتد شناخته می‌شود.

۴. لقب لیورپول؛ The Reds

لقب لیورپول برخلاف شیاطین سرخ یا بانوی پیر داستان پیچیده‌ای ندارد. این باشگاه در سراسر جهان با عنوان The Reds یا «قرمزها» شناخته می‌شود.

با این حال رنگ لباس لیورپول همیشه به شکل امروزی نبوده است. هنگام تأسیس باشگاه در سال ۱۸۹۲، لباس تیم حتی به رنگ آبی و سفید شباهت داشت. چند سال بعد قرمز وارد لباس اصلی شد، اما نقطه مهم در شکل‌گیری هویت امروزی لیورپول به سال ۱۹۶۴ برمی‌گردد.

بیل شنکلی تصمیم گرفت تیم به جای ترکیب پیراهن قرمز با شورت و جوراب متفاوت، با لباس کاملاً قرمز وارد زمین شود. شنکلی اعتقاد داشت قرمز حس قدرت و خطر ایجاد می‌کند و بازیکنان را از نظر ظاهری قدرتمندتر نشان می‌دهد.

از آن زمان لباس تمام‌قرمز به یکی از مشهورترین هویت‌های بصری فوتبال تبدیل شد و لقب The Reds نیز کاملاً با باشگاه آنفیلدی گره خورد.

۵. لقب آرسنال؛ چرا به آرسنال توپچی‌ها می‌گویند؟

لقب The Gunners یا توپچی‌ها ارتباط مستقیمی با محل تولد آرسنال دارد.

باشگاه در سال ۱۸۸۶ توسط گروهی از کارکنان کارخانه تسلیحاتی در منطقه وولویچ لندن شکل گرفت. تیم ابتدا با نام Dial Square فعالیت می‌کرد و سپس نام Royal Arsenal را انتخاب کرد. خود باشگاه تأیید می‌کند که بنیان‌گذاران در مجموعه صنایع تسلیحاتی Woolwich Arsenal کار می‌کردند.

واژه Arsenal نیز به معنی زرادخانه یا محل نگهداری و ساخت تجهیزات نظامی است. بنابراین ارتباط توپ و سلاح با هویت باشگاه کاملاً طبیعی بود.

همین گذشته باعث شد توپ جنگی به نماد اصلی باشگاه تبدیل شود و لقب The Gunners شکل بگیرد. حتی امروز نیز توپ در مرکز لوگوی آرسنال قرار دارد.

به همین دلیل توپچی‌ها یکی از معدود لقب‌های فوتبال است که هم‌زمان به نام باشگاه، تاریخ تأسیس و لوگوی آن ارتباط مستقیم دارد.

۶. لقب چلسی؛ The Blues

چلسیامروز تقریباً در همه‌جا با لقب The Blues یا «آبی‌ها» شناخته می‌شود؛ عنوانی که مستقیماً از رنگ مشهور پیراهن باشگاه گرفته شده است.

اما چلسی از ابتدا چنین لقبی نداشت.

لقب قدیمی باشگاه The Pensioners بود. این نام به بازنشستگان نظامی ساکن Royal Hospital Chelsea در همان منطقه اشاره داشت و حتی تصویر یک Chelsea Pensioner برای سال‌ها بخشی از هویت قدیمی باشگاه بود.

در دهه ۱۹۵۰، تد دریک سرمربی چلسی تصمیم گرفت تصویر باشگاه را مدرن کند. یکی از تغییرات او کنار گذاشتن لقب Pensioners و استفاده بیشتر از The Blues بود؛ لقبی کوتاه‌تر که مستقیماً با رنگ لباس تیم ارتباط داشت.

این تغییر آن‌قدر موفق بود که امروزه بسیاری از هواداران فوتبال حتی از وجود لقب قدیمی چلسی اطلاع ندارند.

۷. لقب منچستر سیتی؛ سیتیزن‌ها یا آبی‌های آسمانی؟

منچستر سیتی چند لقب شناخته‌شده دارد، اما دو مورد بیشتر از همه استفاده می‌شوند: The Citizens و The Sky Blues.

The Citizens را می‌توان در فارسی «شهروندان» ترجمه کرد. این لقب بازی زبانی ساده‌ای با واژه City است و بر ارتباط باشگاه با مردم شهر منچستر تأکید دارد. خود منچستر سیتی نیز Citizens را به شکل رسمی برای هوادارانش به کار می‌برد و حتی یکی از فضاهای مهمان‌نوازی ورزشگاه اتحاد با همین نام معرفی شده است.

لقب Sky Blues یا «آبی‌های آسمانی» نیز مستقیماً از رنگ لباس خانگی منچستر سیتی می‌آید. آبی روشن برای دهه‌ها اصلی‌ترین رنگ هویت این باشگاه بوده است.

در فارسی اصطلاح «شهروندان» بیشتر مورد استفاده رسانه‌ها قرار می‌گیرد، اما در انگلیس واژه‌هایی مانند City، Citizens و Blues بسته به موقعیت برای اشاره به باشگاه و هواداران آن استفاده می‌شوند.

۸. لقب یوونتوس؛ چرا به یوونتوس بانوی پیر می‌گویند؟

احتمالاً عجیب‌ترین مورد در میان لقب تیم‌های فوتبال، La Vecchia Signora یا The Old Lady است؛ همان «بانوی پیر» معروف فوتبال ایتالیا.

عجیب بودن ماجرا زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم واژه لاتین Juventus به معنی «جوانی» است. یعنی تیمی که نامش جوانی است، مشهورترین لقبش بانوی پیر شده!

باشگاه یوونتوس منشأ این لقب را به دهه ۱۹۳۰ مرتبط می‌داند. یکی از توضیح‌های تاریخی این است که باشگاه در آن دوره به استفاده از بازیکنان باتجربه شهرت داشت و ترکیب این موضوع با قدمت و جایگاه محترم باشگاه، به شکل‌گیری لقب Vecchia Signora کمک کرد.

یوونتوس لقب معروف دیگری هم دارد: Bianconeri.

در زبان ایتالیایی Bianco یعنی سفید و Nero یعنی سیاه؛ بنابراین Bianconeri یعنی سیاه‌وسفیدها و مستقیماً به لباس راه‌راه مشهور باشگاه اشاره می‌کند. یوونتوس از اوایل قرن بیستم با این رنگ‌ها شناخته می‌شود.

با این حال در سطح بین‌المللی، «بانوی پیر» خاص‌ترین و مشهورترین لقب یوونتوس است.

۹. لقب آث میلان؛ Rossoneri یعنی چه؟

اگر مسابقات فوتبال ایتالیا را دنبال کرده باشید، احتمالاً بارها عبارت Rossoneri را شنیده‌اید.

این لقب متعلق به آث میلان است و معنی بسیار ساده‌ای دارد:

Rosso = قرمز

Nero = مشکی

بنابراین Rossoneri یعنی «قرمز و مشکی‌ها».

این رنگ‌ها از همان ابتدای شکل‌گیری آث میلان بخش مهمی از هویت باشگاه بودند. هربرت کیلپین، یکی از بنیان‌گذاران باشگاه، درباره انتخاب آنها گفته بود که قرمز نماد آتش و سیاه برای ایجاد ترس در حریفان است. باشگاه میلان همچنان این روایت را بخشی از هویت تاریخی خود معرفی می‌کند.

لقب دیگری که برای میلان استفاده شده Il Diavolo یا «شیطان» است و آن نیز از همان تصویر تاریخی رنگ‌های آتشین و هویت باشگاه سرچشمه می‌گیرد.

با این حال Rossoneri رایج‌ترین لقبی است که در فوتبال ایتالیا برای اشاره به آث میلان استفاده می‌شود.

۱۰. لقب بایرن مونیخ؛ Die Roten و Rekordmeister

بایرن مونیخ نیز مانند لیورپول یک لقب ساده و کاملاً مرتبط با رنگ باشگاه دارد: Die Roten.

Die Roten در زبان آلمانی به معنی «قرمزها» است و به لباس و رنگ اصلی بایرن مونیخ اشاره دارد. خود باشگاه نیز Die Roten را در منابع رسمی به عنوان یکی از لقب‌های بایرن معرفی می‌کند.

اما لقب مهم دیگری برای بایرن وجود دارد که داستان جذاب‌تری دارد: Rekordmeister.

این واژه تقریباً به معنی «قهرمان رکورددار» یا «رکورددار قهرمانی» است و به سلطه تاریخی بایرن در فوتبال آلمان اشاره دارد. با توجه به اینکه این باشگاه با فاصله رکورددار قهرمانی بوندس‌لیگا است، Rekordmeister به یکی از شناخته‌شده‌ترین عناوین آن در آلمان تبدیل شده است.

بنابراین اگر Die Roten هویت رنگی بایرن را نشان دهد، Rekordmeister بیشتر بیانگر جایگاه تاریخی و افتخارات باشگاه است.

چرا بیشتر تیم‌های فوتبال چند لقب مختلف دارند؟

یک باشگاه ممکن است هم‌زمان چند نوع لقب داشته باشد. بعضی لقب‌ها مستقیماً از رنگ لباس گرفته می‌شوند؛ مثل The Reds برای لیورپول، Rossoneri برای میلان و Die Roten برای بایرن.

گروهی دیگر از تاریخ تأسیس باشگاه می‌آیند. The Gunners آرسنال نمونه واضحی از این دسته است، زیرا مستقیماً به ریشه‌های نظامی و کارخانه تسلیحاتی وولویچ مربوط می‌شود.

برخی نیز در طول زمان توسط رسانه‌ها یا هواداران شکل گرفته‌اند. Galácticos رئال مادرید نمونه خوبی است؛ اصطلاحی که بیش از آنکه یک لقب سنتی باشد، برای توصیف نسل‌های فوق‌ستاره باشگاه استفاده شده است.

در بعضی موارد نیز باید بین لقب تیم و لقب هواداران تفاوت گذاشت. برای مثال Culers اساساً عنوانی برای هواداران بارسلونا است، در حالی که Blaugrana مستقیماً هویت رنگی تیم را توصیف می‌کند.

کدام لقب تیم فوتبال داستان جالب‌تری دارد؟

انتخاب یک لقب مشخص به عنوان جالب‌ترین مورد ممکن نیست، اما چند مورد داستان‌های متفاوتی دارند.

شیاطین سرخ منچستر یونایتد از یک تیم راگبی منطقه سالفورد الهام گرفته شده، توپچی‌های آرسنال یادگار کارگران یک کارخانه تسلیحاتی هستند و Culers بارسلونا از منظره هوادارانی شکل گرفته که بیش از یک قرن پیش روی دیوار ورزشگاه قدیمی می‌نشستند.

در این میان بانوی پیر یوونتوس احتمالاً عجیب‌ترین تضاد را دارد؛ زیرا نام Juventus به جوانی اشاره می‌کند، اما مشهورترین لقب باشگاه «بانوی پیر» است.

همین داستان‌ها باعث شده لقب تیم‌های فوتبال چیزی فراتر از یک اسم کوتاه باشند. هر لقب بخشی از تاریخ، فرهنگ و هویت باشگاهی را منتقل می‌کند؛ تا جایی که عباراتی مانند شیاطین سرخ، توپچی‌ها یا بانوی پیر بدون ذکر نام باشگاه نیز برای میلیون‌ها هوادار فوتبال قابل تشخیص هستند.