

بزرگترین کامبکهای تاریخ لیگ قهرمانان اروپا فقط به نتیجه مسابقه محدود نمیشوند؛ بعضی از آنها در شرایطی رقم خوردهاند که یک تیم عملاً حذفشده به نظر میرسید، اما طی چند دقیقه یا یک مسابقه کامل همهچیز را تغییر داده است.
از ریمونتادای تاریخی بارسلونا مقابل پاری سن ژرمن گرفته تا شب فراموشنشدنی آنفیلد برابر بارسلونا، معجزه استانبول، بازگشت رم مقابل بارسا و دو گل دیرهنگام رئال مادرید به منچستر سیتی، لیگ قهرمانان اروپا بارها نشان داده که حتی اختلاف چند گل نیز تضمینی برای صعود نیست.
در این مقاله، معروفترین و بزرگترین بازگشتهای تاریخ لیگ قهرمانان اروپا در دوران مدرن مسابقات را مرور میکنیم؛ مسابقاتی که بزرگی اختلاف، اهمیت مرحله، شرایط بازی و نحوه رقم خوردن بازگشت، آنها را به بخشی از تاریخ فوتبال اروپا تبدیل کرده است.
در مسابقات حذفی لیگ قهرمانان، اصطلاح کامبک معمولاً زمانی استفاده میشود که یک تیم پس از قرار گرفتن در شرایط بسیار دشوار، نتیجه یک بازی یا مجموع دو مسابقه رفت و برگشت را به سود خود تغییر دهد.
گاهی این اتفاق پس از شکست سنگین در بازی رفت رخ میدهد و گاهی تنها چند دقیقه تا حذف باقی مانده است.
قانون گل زده در خانه حریف نیز تا فصل ۲۰۲۰/۲۱ در برخی از مشهورترین کامبکهای تاریخ نقش مهمی داشت؛ قانونی که بعدها توسط یوفا حذف شد.

مرحله یکهشتم نهایی فصل ۲۰۱۶/۱۷ یکی از باورنکردنیترین تقابلهای تاریخ فوتبال اروپا را رقم زد.
پاری سن ژرمن در بازی رفت با نتیجه ۴ بر صفر بارسلونا را در پاریس شکست داد. تا آن زمان هیچ تیمی در لیگ قهرمانان نتوانسته بود شکست چهارگله در بازی رفت را جبران کند.
اما در بازی برگشت در نیوکمپ، بارسلونا نمایشی تاریخی ارائه کرد.
گلهای لوئیس سوارز، گل به خودی کورزاوا و پنالتی لیونل مسی نتیجه را ۳ بر صفر کرد، اما گل ادینسون کاوانی برای PSG باعث شد بارسا برای صعود به سه گل دیگر نیاز داشته باشد.
تا دقیقه ۸۷ نتیجه همچنان ۳ بر یک بود.
سپس نیمار در دقیقه ۸۸ از روی ضربه آزاد گل زد، در وقتهای اضافه پنالتی را تبدیل به گل کرد و در دقیقه ۹۵ پاس گل سرجی روبرتو را ارسال کرد تا بارسلونا ۶ بر یک پیروز شود و در مجموع ۶ بر ۵ صعود کند.
این مسابقه که با نام La Remontada یا ریمونتادا شناخته میشود، نخستین بازگشت از شکست چهارگله در بازی رفت در تاریخ جام باشگاههای اروپا و لیگ قهرمانان بود.
نیمهنهایی لیگ قهرمانان ۲۰۱۸/۱۹ یکی دیگر از بزرگترین کامبکهای تاریخ این مسابقات را ساخت.
بارسلونا در بازی رفت با نتیجه ۳ بر صفر لیورپول را شکست داد و با توجه به غیبت محمد صلاح و روبرتو فیرمینو در بازی برگشت، شانس صعود تیم یورگن کلوپ بسیار کم به نظر میرسید.
اما دیووک اوریگی خیلی زود گل اول لیورپول را به ثمر رساند.
در نیمه دوم، جورجینیو واینالدوم طی چند دقیقه دو بار گلزنی کرد و نتیجه مجموع دو مسابقه برابر شد.
در ادامه ضربه کرنر سریع ترنت الکساندر آرنولد و گل دوم اوریگی یکی از مشهورترین صحنههای تاریخ لیگ قهرمانان را ساخت.
لیورپول ۴ بر صفر پیروز شد، نتیجه ۳ بر صفر بازی رفت را جبران کرد و با برتری مجموع ۴ بر ۳ راهی فینال شد.
اگر کامبک بارسلونا مقابل PSG بزرگترین بازگشت در یک تقابل رفت و برگشت باشد، فینال لیگ قهرمانان ۲۰۰۵ یکی از بزرگترین بازگشتها در یک مسابقه فوتبال است.
میلان با تیمی پرستاره شامل پائولو مالدینی، آندری شوچنکو، کاکا، آندرهآ پیرلو و هرنان کرسپو، نیمه اول فینال استانبول را با نتیجه ۳ بر صفر به پایان رساند.
اما تنها شش دقیقه از نیمه دوم کافی بود تا همهچیز تغییر کند.
استیون جرارد، ولادیمیر اشمیچر و ژابی آلونسو سه گل برای لیورپول به ثمر رساندند و نتیجه را ۳ بر ۳ کردند.
بازی پس از وقتهای اضافه همچنان مساوی ماند و لیورپول در ضربات پنالتی با نتیجه ۳ بر ۲ پیروز شد.
یوفا این مسابقه را بزرگترین بازگشت تاریخ فینال رقابت تا آن زمان توصیف کرده است.
در فصل ۲۰۰۳/۰۴، میلان مدافع عنوان قهرمانی اروپا بود و در بازی رفت مرحله یکچهارم نهایی، دپورتیوو لاکرونیا را ۴ بر یک شکست داد.
تقریباً همهچیز برای صعود روسونری آماده به نظر میرسید.
اما دپورتیوو در ورزشگاه ریازور یکی از بزرگترین شگفتیهای تاریخ لیگ قهرمانان را رقم زد.
والتر پاندیانی، خوان کارلوس والرون و آلبرت لوکه در نیمه اول سه گل زدند و فران گونزالس در نیمه دوم گل چهارم را به ثمر رساند.
دپورتیوو ۴ بر صفر پیروز شد و با نتیجه مجموع ۵ بر ۴ مدافع عنوان قهرمانی اروپا را حذف کرد.
این تیم به نخستین تیم تاریخ لیگ قهرمانان تبدیل شد که شکست سهگله بازی رفت را جبران میکرد.
بارسلونا در یکچهارم نهایی فصل ۲۰۱۷/۱۸ بازی رفت مقابل رم را ۴ بر یک برد.
حتی گل ادین ژکو برای رم در نیوکمپ نیز در نگاه اول اهمیت زیادی نداشت؛ اما همان گل در نهایت سرنوشت تقابل را تغییر داد.
در بازی برگشت، ژکو در دقیقه ششم گل اول را زد.
دنیله دهروسی از روی نقطه پنالتی گل دوم را به ثمر رساند و در دقیقه ۸۲، کوستاس مانولاس با ضربه سر گل سوم رم را وارد دروازه بارسلونا کرد.
مجموع دو مسابقه ۴ بر ۴ شد، اما رم به دلیل قانون گل زده در خانه حریف به نیمهنهایی رسید.
حذف تیمی با حضور لیونل مسی، لوئیس سوارز و آندرس اینیستا باعث شد این مسابقه به یکی از مشهورترین شبهای تاریخ باشگاه رم تبدیل شود.

یکی از دراماتیکترین کامبکهای تاریخ لیگ قهرمانان در نیمهنهایی فصل ۲۰۲۱/۲۲ اتفاق افتاد.
منچستر سیتی بازی رفت را ۴ بر ۳ برد و در بازی برگشت نیز با گل ریاض محرز پیش افتاد.
در دقیقه ۹۰، سیتی در مجموع ۵ بر ۳ جلو بود و رئال مادرید حتی تا دقیقه ۸۹ یک شوت در چارچوب هم نداشت.
اما رودریگو در دقیقه ۹۰ گل اول را زد و فقط حدود یک دقیقه بعد با ضربه سر گل دوم را وارد دروازه ادرسون کرد.
بازی به وقت اضافه رفت و کریم بنزما از روی نقطه پنالتی گل سوم را به ثمر رساند.
رئال مادرید با نتیجه مجموع ۶ بر ۵ صعود کرد و چند هفته بعد با شکست لیورپول قهرمان اروپا شد.
یک روز پس از کامبک تاریخی لیورپول برابر بارسلونا، لیگ قهرمانان یک بازگشت باورنکردنی دیگر را تجربه کرد.
آژاکس بازی رفت نیمهنهایی ۲۰۱۸/۱۹ را یک بر صفر برد و در نیمه اول بازی برگشت نیز دو گل دیگر به ثمر رساند.
در مجموع، آژاکس ۳ بر صفر جلو افتاده بود.
اما لوکاس مورا در نیمه دوم دو گل سریع زد و در آخرین لحظات وقت اضافه، سومین گل خود را نیز وارد دروازه آژاکس کرد.
نتیجه مجموع ۳ بر ۳ شد و تاتنهام به دلیل قانون گل زده در خانه حریف برای نخستین بار به فینال لیگ قهرمانان اروپا رسید.
هتتریک لوکاس مورا همچنان یکی از فراموشنشدنیترین نمایشهای انفرادی در مراحل حذفی مسابقات است.
یکی از جدیدترین کامبکهای بزرگ لیگ قهرمانان در فصل ۲۰۲۵/۲۶ رقم خورد.
بودو گلیمت در بازی رفت مرحله یکهشتم نهایی اسپورتینگ را با نتیجه ۳ بر صفر شکست داد.
اسپورتینگ در بازی برگشت ابتدا اختلاف سهگله را جبران کرد و مسابقه را به وقت اضافه کشاند.
تیم پرتغالی در ادامه دو گل دیگر به ثمر رساند و با پیروزی ۵ بر صفر و نتیجه مجموع ۵ بر ۳ به مرحله بعد رسید.
این مسابقه اسپورتینگ را به جمع تیمهایی اضافه کرد که توانستهاند شکست سهگله در بازی رفت لیگ قهرمانان را جبران کنند.
پاری سن ژرمن در مرحله یکهشتم نهایی فصل ۲۰۱۸/۱۹ بازی رفت را در اولدترافورد ۲ بر صفر برد.
هیچ تیمی پیش از آن در تاریخ لیگ قهرمانان پس از شکست خانگی با اختلاف دو گل در بازی رفت موفق به صعود نشده بود.
اما دو گل روملو لوکاکو شرایط را تغییر داد.
در وقتهای تلفشده و پس از بررسی VAR، منچستر یونایتد صاحب ضربه پنالتی شد و مارکوس رشفورد آن را به گل تبدیل کرد.
نتیجه مجموع دو مسابقه ۳ بر ۳ شد و منچستر یونایتد به لطف گل زده بیشتر در خانه حریف صعود کرد.
این مسابقه یکی از تلخترین حذفهای اروپایی پاری سن ژرمن پیش از دوران قهرمانیهای این باشگاه بود.
ولفسبورگ در بازی رفت یکچهارم نهایی فصل ۲۰۱۵/۱۶ رئال مادرید را ۲ بر صفر شکست داد و یکی از بزرگترین شگفتیهای آن فصل را رقم زد.
اما بازی برگشت کاملاً متعلق به کریستیانو رونالدو بود.
رونالدو در فاصله کمتر از دو دقیقه دو گل زد و نتیجه مجموع را برابر کرد.
در نیمه دوم، او با یک ضربه آزاد گل سوم را نیز به ثمر رساند و هتتریک کرد.
رئال مادرید با نتیجه مجموع ۳ بر ۲ صعود کرد و در پایان همان فصل نیز برای یازدهمین بار قهرمان اروپا شد.
میلان در مرحله یکهشتم نهایی فصل ۲۰۱۲/۱۳ در سنسیرو بارسلونا را ۲ بر صفر شکست داد.
در آن زمان هیچ تیمی در لیگ قهرمانان نتوانسته بود شکست دوگله بازی رفت را بدون داشتن گل خارج از خانه جبران کند.
لیونل مسی در بازی برگشت دو بار گلزنی کرد و سپس داوید ویا و جوردی آلبا نیز گل زدند.
بارسلونا با پیروزی ۴ بر صفر و نتیجه مجموع ۴ بر ۲ راهی یکچهارم نهایی شد.
چلسی در فصل ۲۰۱۱/۱۲ بازی رفت مرحله یکهشتم نهایی را ۳ بر یک مقابل ناپولی باخت.
پیش از بازی برگشت، روبرتو دیمتئو هدایت تیم را برعهده گرفته بود.
دیدیه دروگبا، جان تری و فرانک لمپارد برای چلسی گل زدند و مسابقه به وقت اضافه رفت.
در دقیقه ۱۰۵ برانیسلاو ایوانوویچ گل چهارم را به ثمر رساند تا چلسی با نتیجه مجموع ۵ بر ۴ صعود کند.
اهمیت این کامبک زمانی بیشتر شد که چلسی در ادامه بارسلونا و بایرن مونیخ را نیز شکست داد و برای نخستین بار قهرمان لیگ قهرمانان اروپا شد.
رئال مادرید در فصل ۲۰۰۳/۰۴ تیمی پر از ستارههای بزرگ مانند زیدان، فیگو، رونالدو و رائول داشت.
پیروزی ۴ بر ۲ در بازی رفت مقابل موناکو نیز صعود مادرید را بسیار محتمل کرده بود.
رائول در بازی برگشت هم گل زد تا شرایط برای موناکو سختتر شود، اما تیم دیدیه دشان با دو گل لودوویک ژولی و گل فرناندو مورینتس که بهصورت قرضی از خود رئال مادرید در موناکو حضور داشت، بازی را ۳ بر یک برد.
مجموع دو بازی ۵ بر ۵ شد و موناکو به لطف قانون گل زده در خانه حریف صعود کرد.
پاسخ به این سؤال به معیار انتخاب بستگی دارد.
اگر اختلاف نتیجه بازی رفت معیار اصلی باشد، بارسلونا مقابل پاری سن ژرمن در سال ۲۰۱۷ در جایگاه نخست قرار میگیرد؛ زیرا بارسلونا تنها تیمی است که شکست چهارگله بازی رفت را در لیگ قهرمانان جبران کرده است.
اگر اهمیت مسابقه را در نظر بگیریم، بازگشت لیورپول مقابل میلان در فینال ۲۰۰۵ جایگاهی استثنایی دارد؛ تیم انگلیسی در فاصله بین دو نیمه سه گل عقب بود و در نهایت همان شب جام قهرمانی را بالای سر برد.
از نظر شرایط و فضای مسابقه نیز پیروزی ۴ بر صفر لیورپول مقابل بارسلونا در آنفیلد یکی از جدیترین مدعیان است؛ بهخصوص با توجه به شکست ۳ بر صفر بازی رفت و غیبت چند مهره هجومی مهم لیورپول.
از نظر آماری، بعضی از این مسابقات رکوردهایی دارند که جایگاهشان را در تاریخ لیگ قهرمانان تثبیت کرده است:
ساختار مسابقات حذفی باعث میشود تیمها دائماً میان حمله و مدیریت نتیجه تصمیم بگیرند.
یک گل میتواند تمام محاسبات دو مسابقه را تغییر دهد و حضور دهها هزار هوادار در مسابقه برگشت نیز فشار روانی را افزایش میدهد.
در بسیاری از بزرگترین کامبکهای تاریخ لیگ قهرمانان، گل اول بازی برگشت نقش تعیینکنندهای داشته است. وقتی تیم میزبان خیلی زود فاصله را کاهش میدهد، هم باور بازیکنان افزایش پیدا میکند و هم فشار روی تیمی که از بازی رفت برتری دارد بیشتر میشود.
آنفیلد، نیوکمپ، برنابئو، المپیکوی رم و ریازور نمونههایی از ورزشگاههایی هستند که چنین شبهایی را تجربه کردهاند.

تقریباً تمام این مسابقات چند ویژگی مشترک دارند.
تیم بازنده با ذهنیت تهاجمی وارد بازی برگشت شده، گلهای خود را در بازههای زمانی کوتاه به ثمر رسانده و پس از تغییر جریان مسابقه، فشار روانی زیادی بر حریف وارد کرده است.
عامل دیگری که در بسیاری از این مسابقات دیده میشود، حضور یک بازیکن تعیینکننده است؛ نیمار در ریمونتادای بارسلونا، استیون جرارد در استانبول، کریستیانو رونالدو مقابل ولفسبورگ، لوکاس مورا مقابل آژاکس و رودریگو مقابل منچستر سیتی نمونههایی از بازیکنانی هستند که در لحظات حساس جریان یک تقابل را تغییر دادند.
بزرگترین کامبکهای تاریخ لیگ قهرمانان اروپا بخشی از جذابیت اصلی این رقابت را ساختهاند.
بارسلونا ثابت کرد حتی شکست چهار بر صفر نیز لزوماً به معنی حذف نیست؛ لیورپول در استانبول طی چند دقیقه یک فینال از دسترفته را زنده کرد و سالها بعد در آنفیلد سه گل عقبماندگی برابر بارسلونا را جبران کرد.
دپورتیوو، رم، تاتنهام، رئال مادرید، منچستر یونایتد، چلسی و اسپورتینگ نیز هرکدام شبهایی ساختهاند که نشان میدهد در مراحل حذفی لیگ قهرمانان، تا آخرین سوت نمیتوان یک تیم را حذفشده دانست.
همین غیرقابلپیشبینی بودن، یکی از دلایلی است که لیگ قهرمانان اروپا را به مهمترین و هیجانانگیزترین رقابت باشگاهی فوتبال جهان تبدیل کرده است.

به سؤالهای متنوع درباره تاریخچه، بازیکنان، افتخارات و رکوردهای تیمهای مطرح ایران و جهان پاسخ بده و دانشت رو در بازی فوتبالیست محک بزن.
دانلود بازی فوتبالیست